SAYI : ÖZDERİN 2026/5
İş ilişkisi kapsamında çalışana telefon, bilgisayar, tablet gibi elektronik cihazların teslim edilmesi, yalnızca fiili bir eşya devri niteliğinde olmayıp aynı zamanda hukuki sonuçlar doğuran bir işlemdir. Bu tür cihazlar, işin yürütülmesi amacıyla çalışana emanet edilmekte olup Türk Borçlar Kanunu’nun borcun ifası, özen borcu ve borca aykırılığa ilişkin hükümleri1 2 çerçevesinde taraflar açısından sorumluluk ve ispat yükü doğurmaktadır. Bu nedenle telefon ve bilgisayar teslimine ilişkin iş ve işlemlerin belirli usul ve esaslar çerçevesinde yürütülmesi önem arz etmekte olup bu bültenimizde bu hususlar üzerinde durulacaktır.
Uygulamada en önemli hususlardan biri, teslim işleminin yazılı olarak kayıt altına alınmasıdır. Telefon ve bilgisayar tesliminde düzenlenecek teslim–tesellüm tutanağında cihazın marka, model ve seri numarasına, teslim tarihine, cihazın fiziki durumuna ve varsa aksesuarlarına açıkça yer verilmesi gerekmektedir. Teslim tutanağının çalışan tarafından imzalanması, Türk Borçlar Kanunu’nun ispat ve borcun ifasına ilişkin genel hükümleri uyarınca, ileride doğabilecek uyuşmazlıklarda cihazın çalışana teslim edildiğinin ispatı bakımından önem taşımaktadır. Teslim tutanağı düzenlenmemesi halinde, cihazın kimde bulunduğu ve ne zaman teslim edildiği hususlarında ciddi ispat sorunlarıyla karşılaşılabilmektedir.
Teslim edilen telefon ve bilgisayarların kullanım amacının ve sınırlarının da açık şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Cihazların yalnızca iş amaçlı mı yoksa kısmen kişisel kullanıma da açık mı olduğu, üçüncü kişilere devredilip devredilemeyeceği ve cihazlar üzerinde yapılabilecek işlemler açıkça ortaya konulmalıdır. Bu husus, Türk Borçlar Kanunu kapsamında çalışanın sadakat borcu ve işverenin talimat verme yetkisi çerçevesinde değerlendirilmekte olup, aksi halde cihazların amacı dışında kullanımı, veri güvenliği ihlalleri ve işverenin sorumluluğuna yol açabilecek sonuçlar doğurabilmektedir.3
Telefon ve bilgisayarlar üzerinden şirket içi yazışmaların, ticari sırların ve kişisel verilerin işlenmesi mümkün olduğundan, veri güvenliği ve gizlilik yükümlülükleri bakımından da gerekli tedbirlerin alınması gerekmektedir. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nu hükümleri uyarınca, kişisel verilerin hukuka uygun işlenmesi ve veri güvenliğinin sağlanması amacıyla işveren tarafından gerekli teknik ve idari tedbirlerin alınması zorunludur. Bu kapsamda çalışanın, teslim edilen cihazlar aracılığıyla elde ettiği bilgi ve verileri gizli tutma yükümlülüğü bulunduğu hususunda bilgilendirilmesi ve gerekli görülmesi halinde ayrıca gizlilik taahhüdü alınması uygulamada önem taşımaktadır.
Teslim edilen cihazların kaybolması, çalınması veya zarar görmesi halinde sorumluluğun kime ait olacağı da belirlenmelidir. Türk Borçlar Kanunu’nun borca aykırılık ve kusur sorumluluğuna
MADDE 112- Borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alacaklının bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür.
MADDE 400- İşçi, işverene kusuruyla verdiği her türlü zarardan sorumludur.
3 Düzenlemelere ve talimata uyma borcu
MADDE 399- İşveren, işin görülmesi ve işçilerin işyerindeki davranışlarıyla ilgili genel düzenlemeler yapabilir ve onlara özel talimat verebilir. İşçiler, bunlara dürüstlük kurallarının gerektirdiği ölçüde uymak zorundadırlar.
ilişkin hükümleri (TBK m. 112 ve devamı) uyarınca, çalışanın kusuruyla meydana gelen hasar veya kayıp hallerinde sorumluluk doğabileceği, özellikle kasten veya ağır ihmal sonucu meydana gelen zararlar bakımından çalışanın tazmin yükümlülüğünün gündeme gelebileceği kabul edilmektedir.
İş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde, çalışana teslim edilen telefon ve bilgisayarların eksiksiz ve çalışır durumda işverene iade edilmesi gerekmektedir. Bu yükümlülük, iş ilişkisinin sona ermesiyle birlikte emanet ve kullanım ilişkisinin de sona ermesi sonucu doğmaktadır. İade işleminin mümkünse yazılı bir iade tutanağı ile kayıt altına alınması, cihazın durumu ve teslim anı itibarıyla herhangi bir ihtilaf yaşanmaması açısından önemlidir. Uygulamada iade tutanağı alınmaması, cihazın hasarlı olup olmadığı veya iade edilip edilmediği yönünde tartışmalara neden olabilmektedir.
Sonuç olarak, telefon ve bilgisayar teslimi basit bir idari işlem gibi görünmekle birlikte Türk Borçlar Kanunu, İş Kanunu ve Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında değerlendirilmesi gereken, iş hukuku, borçlar hukuku ve veri güvenliği boyutları bulunan önemli bir süreçtir. Teslim ve iade işlemlerinin yazılı, açık ve sistematik şekilde yürütülmesi hem işveren hem de çalışan bakımından hukuki riskleri azaltacak ve olası uyuşmazlıkların önüne geçecektir.
Herhangi bir sorunuz olması halinde bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Saygılarımızla,
Av. Türkan ERGIN Dava Departmanı